Wanneer moeten panlatten worden vervangen?

Panlatten zijn de dunne houten regels waar uw dakpannen aan hangen. Ze zijn onzichtbaar, ze worden zelden apart genoemd in een offerte, en toch bepalen ze mede wanneer een pannendak toe is aan renovatie.

Wat er onder de pannen zit

Een pannendak is een gelaagd geheel. Van buiten naar binnen ligt er dit:

Die volgorde verklaart waarom panlatten bijna nooit een losse klus zijn. Om erbij te komen moeten de pannen eraf. Liggen de pannen er eenmaal af, dan ligt ook de waterkerende laag eronder bloot, en die is meestal even oud. Alleen de latten vernieuwen en de folie laten liggen betekent dat u over een paar jaar hetzelfde werk nog eens doet.

Waaraan u ziet dat de latten op zijn

De rijen lopen niet meer strak. Kijk van een afstand naar het dakvlak, bij voorkeur met strijklicht aan het eind van de middag. Golft de lijn van de pannenrijen, dan buigen de latten door.

Er liggen houtsplinters in de goot. Tussen het mos en het blad vindt u dan lichte, vezelige stukjes hout. Dat is aangetast lattenhout dat door de pannenspleten naar beneden komt.

Het dak veert onder een voet. Dit merkt een dakdekker meteen als hij op het dak staat. Een gezond lattenwerk is stug, een aangetast lattenwerk geeft mee.

Op zolder ziet u lichtpuntjes waar ze niet horen. Bij een dak zonder folie kijkt u tegen het beschot aan. Zit er wel folie, dan is een scheur of een losgeraakte baan een teken dat de bevestiging in de latten het begeeft.

Wanneer plaatselijk vervangen wel zinnig is

Er is één situatie waarin losse latten wel worden vervangen: bij plaatselijke schade waar de rest van het dak nog goed is. Denk aan de zone rond een dakraam waar jarenlang water langs is gelopen, aan de aansluiting bij een schoorsteen, of aan het vlak onder een lekkage die pas laat is ontdekt.

Daar haalt een dakdekker de pannen in dat vlak weg, snijdt de aangetaste latten eruit, zet nieuwe latten en legt de pannen terug. Dat is geen renovatie maar een reparatie, en de bedragen daarvoor staan bij wat het verhelpen van een daklekkage kost.

Wat u daarbij wel moet vragen: of de folie of het dakleer onder die latten ook is beoordeeld. Nieuwe latten op een verpulverde onderlaag lossen niets op.

Waarom dit in een offerte hoort te staan

Bij een dakrenovatie zijn de latten een aparte regel. Een offerte die alleen spreekt over pannen eraf, folie erin en pannen erop, laat in het midden of de latten worden hergebruikt of vernieuwd.

Hergebruik kan, mits het hout droog en gaaf is, en dat scheelt in de prijs. Maar het is wel een keuze die u wilt kennen, want het is het verschil tussen een dak dat veertig jaar meegaat en een dak waarvan de dragende laag al twintig jaar oud is als het klaar is.

Vraag daarom letterlijk: worden de panlatten en tengels vernieuwd, en zo niet, waarom niet. Wat er verder in een goede offerte hoort te staan, en waarom offertes voor hetzelfde dak zo kunnen verschillen, leest u bij wat een pannendak vervangen kost.