Waarom zit de natte plek niet onder het gat?
Gepubliceerd Laatst gecontroleerd Door Ivo Welgraven
Het korte antwoord
De natte plek op uw plafond ligt in de praktijk zelden recht onder het lek. Water komt binnen door een klein gat, loopt daarna over de dakplaat of langs een dakbalk en valt pas naar beneden op het eerste punt waar het niet verder kan. Afstanden van een tot vijf meter tussen het echte lek en de zichtbare vlek zijn heel gewoon.
- Afstand tot het echte lek
- 1 tot 5 meter
- Zoekrichting
- Altijd hoger op het dak
- Zelf te doen
- Ja, vanaf de zolder
Dit is de meest kostbare misvatting rond daklekkage, en meteen de reden dat veel mensen twee keer betalen. De eerste dakdekker dicht het gat dat recht boven de vlek zit, de lekkage komt terug, en pas de tweede zoekt verder.
Wat water op een dak eigenlijk doet
Regenwater dat door een beschadiging heen komt, valt niet meteen naar beneden. Het komt terecht op de laag eronder, en die laag is bijna nooit waterdoorlatend op precies dezelfde plek. Bij een plat dak is dat de isolatie of de dakvloer, bij een hellend dak het dakbeschot of het folie onder de pannen. Op die laag gaat het water doen wat water altijd doet: de weg van de minste weerstand zoeken.
Dat betekent zijwaarts lopen tot het bij een naad komt, bij een doorvoer, bij een schroefgat of bij de plek waar twee platen elkaar raken. Daar zakt het door. Bij een hellend dak komt daar de zwaartekracht nog eens bij: water loopt langs een panlat of een spant naar beneden en valt pas af waar het hout ophoudt.
Hoeveel afstand moet u aanhouden
Een paar praktische richtlijnen die dakdekkers hanteren bij het zoeken:
| Daktype | Waar u zoekt ten opzichte van de vlek | Typische afstand |
|---|---|---|
| Plat dak | Hoger op het dakvlak, richting de opstand of de afvoer | 1 tot 3 meter |
| Pannendak | Hoger op het dakvlak, langs de looprichting van de panlatten | 2 tot 5 meter |
| Bij een schoorsteen | Rondom de schoorsteen, ook aan de andere kant | tot 2 meter |
| Bij een dakraam | Boven het raam, bij de bovenaansluiting | 0,5 tot 1,5 meter |
De richting is bijna altijd omhoog. Water loopt niet naar boven, dus het lek ligt hoger op het dakvlak dan de plek waar u de schade ziet. Dat is de belangrijkste vuistregel die er is.
Waarom de vlek zich uitbreidt
Een plafondvlek groeit vaak nog dagen door nadat het is opgehouden met regenen. Dat komt doordat de isolatie zich als een spons gedraagt. Vocht dat erin zit, wordt langzaam afgegeven aan de plafondplaat eronder. Een vlek die groter wordt terwijl het droog is, wijst dus niet op een nieuw lek maar op een isolatiepakket dat volgezogen is. Dat is een slechter bericht dan een enkel gat, want natte isolatie isoleert nauwelijks meer en droogt in een gesloten dakopbouw vrijwel nooit uit.
De praktische volgorde
- Markeer de vlek met potlood, met de datum erbij. Zo ziet u of hij groeit.
- Ga naar de zolder of de kruipruimte onder het dak en zoek het hoogste natte punt op het hout.
- Meet vanaf dat punt naar buiten toe, en kijk op het dak wat daar zit: een naad, een doorvoer, een schoorsteen, een dakraam, een lichtkoepel.
- Let op de omstandigheden. Lekt het alleen bij harde wind uit een bepaalde hoek, dan zit de oorzaak aan die kant.
Wanneer u het opsporen uitbesteedt
Zit er een gesloten plafond onder het dak, of is de dakopbouw niet van binnenuit te bereiken, dan is zelf zoeken vaak zinloos. Een dakdekker gebruikt dan een vochtmeting of een rookproef om de weg van het water te volgen. Wat dat kost en wat u ervoor terugkrijgt, staat in hoe u een daklekkage opspoort.
Veelgestelde vragen
Hoe ver kan water lopen voordat het naar beneden valt?
Op een plat dak met een licht hellende ondergrond zijn afstanden van een tot drie meter gebruikelijk. In een hellend dak kan water over een panlat of langs een spant vijf meter of meer afleggen voordat het door de dampremmende laag heen zakt.
Kan ik zelf zien waar het lek zit?
Vanaf de zolder soms wel. Kijk bij daglicht met de verlichting uit of u lichtpuntjes ziet, en volg met een zaklamp de vochtsporen over de dakbeschot terug naar het hoogste natte punt. Dat hoogste punt ligt dichter bij de oorzaak dan de vlek op uw plafond.
Waarom lekt het alleen bij bepaalde regen?
Bij slagregen met wind uit een bepaalde richting wordt water tegen een naad of een opstand op gedrukt en komt het naar binnen waar het bij verticale regen langs zou lopen. Een lek dat alleen bij westenwind optreedt, wijst vrijwel altijd op een detail aan de westzijde van het dak.
Bronnen en verder lezen
- VEBIDAK, branchevereniging voor de platte daken · Achtergrond over dakopbouw en detaillering van platte daken
- KNMI, weer en klimaat in Nederland · Windrichting en neerslag op een specifieke datum opzoeken
Verder in deze gids
Een daklekkage opsporen
Van binnen naar buiten werken, het hoogste natte punt zoeken en de omstandigheden noteren. Zo vindt u de oorzaak, en dit kost het als u het uitbesteedt.
OorzakenWaar een plat dak lekt
Lekkages op een plat dak beginnen bijna altijd waar de dakbedekking iets moet: een hoek maken, ergens omheen of op aansluiten. Dit zijn de zes plekken.
OorzakenLekkage bij de schoorsteen
Een schoorsteen staat stil terwijl het dak beweegt. Het loodwerk moet dat verschil opvangen, en dat is precies waar het misgaat.