Hoe spoort u een daklekkage op?

Een lek vinden is speurwerk met een vaste volgorde. Wie die volgorde aanhoudt, vindt in de meeste gevallen de oorzaak zonder het dak open te leggen.

Hoe spoort u een daklekkage op?

U spoort een daklekkage op door van binnen naar buiten te werken: eerst noteert u wanneer het lekt, dan zoekt u op zolder het hoogste natte punt, en pas daarna kijkt u op het dak naar de aansluitingen boven dat punt. De vlek op het plafond is het eindpunt van de route die het water heeft afgelegd, niet het begin. Wie recht boven de vlek gaat zoeken, zoekt meestal op de verkeerde plek.

In het kort ziet de volgorde er zo uit:

1. Noteer bij welk weer het lekt: lange regen, harde wind uit een vaste richting, dooi, of juist droog weer.
2. Zoek op zolder het hoogste natte punt op het houtwerk of het dakbeschot.
3. Meet dat punt in vanaf een vast oriëntatiepunt, zoals de zijmuur of de schoorsteen.
4. Bekijk op het dak de aansluitingen en details boven dat punt.
5. Lukt het niet met kijken, test dan met water in kleine zones, of laat een vakman meten.

Stap 1: noteer wanneer het lekt

Dit is de stap die het vaakst wordt overgeslagen en die het meeste oplevert. Schrijf op wanneer het lekt en wat het weer doet.

• Alleen bij aanhoudende regen: het water heeft tijd nodig om zich een weg te zoeken. Denk aan een verzadigde isolatielaag of een verstopte afvoer.
• Alleen bij harde wind uit een bepaalde richting: slagregen wordt tegen een detail op gedrukt. De oorzaak zit aan de kant waar de wind vandaan komt.
• Bij dooi na vorst: bevroren water in een scheur zet uit en drukt de scheur open, of er zat een ijsprop in de afvoer.
• Zonder regen, bij koud weer of na het douchen: dan is het vaak geen lekkage maar condens. Dat vraagt een heel andere aanpak, zie condens of lekkage.

Stap 2: zoek van binnen het hoogste natte punt

Ga naar de zolder of de ruimte direct onder het dak. Doe het licht uit en kijk of u door de dakbedekking heen licht ziet. Pak daarna een zaklamp en volg de vochtsporen op het houtwerk omhoog. Waar het spoor ophoudt, ligt uw beste aanwijzing. Water loopt niet omhoog, dus het lek zit boven dat punt.

Markeer dat punt en meet de afstand tot een herkenbaar oriëntatiepunt, bijvoorbeeld de zijmuur of de schoorsteen. Die maat neemt u mee naar buiten.

Stap 3: kijk op het dak naar de bekende zwakke plekken

Bijna alle lekkages ontstaan op een plek waar de dakbedekking iets moet: een hoek maken, ergens omheen, of ergens op aansluiten. In volgorde van hoe vaak ze voorkomen:

1. De aansluiting op de opstand, dus waar het platte dak omhoog de muur in gaat
2. De schoorsteen en het loodwerk eromheen
3. De aansluiting rond een dakraam of lichtkoepel
4. Een naad tussen twee banen dakbedekking
5. Een doorvoer voor een ontluchting, een antenne of een zonnepaneelbevestiging
6. De dakgoot en de aansluiting daarop
7. Gebroken, verschoven of verweerde pannen bij een hellend dak

Stap 4: gebruik water, maar met beleid

Het klassieke testje werkt nog steeds: laat iemand op zolder kijken terwijl u buiten met een tuinslang werkt. Twee regels maken het verschil tussen een bruikbare test en een nutteloze.

Begin onderaan het dakvlak en werk in stappen omhoog, met minstens tien minuten per zone. Zet nooit het hele dak in een keer onder water, want dan weet u aan het eind alleen dat het lekt, niet waar. Gaat u hiervoor zelf naar boven, doe dat dan alleen op een droog dak met een veilige toegang.

Waar de vlek zit en waar het water binnenkomt

De plek van de vlek vertelt veel, zolang u hem leest als aanwijzing en niet als adres. Waarom die twee zo ver uit elkaar kunnen liggen, staat uitgelegd bij waarom de natte plek niet onder het gat zit.

Per daktype zoekt u anders

Een pannendak en een plat dak lekken op een andere manier, dus de zoektocht verschilt ook.

Op een pannendak zijn de bekende oorzaken verder uitgewerkt bij oorzaken van lekkage in een pannendak, voor een plat dak bij oorzaken van lekkage in een plat dak.

Wat een vakman inzet als kijken niet genoeg is

Soms is na kijken en een watertest nog steeds niet duidelijk waar het zit. Een dakdekker heeft dan een paar methodes, elk met een eigen sterke kant.

• Watertest per zone: hetzelfde principe als de tuinslang, maar systematisch en met iemand binnen die meekijkt. Op een plat dak wordt soms een deel tijdelijk afgedamd en onder water gezet.
• Vochtmeting: met een meter of een proefgat wordt vastgesteld of de isolatie onder de dakbedekking nat is en hoe ver dat doorloopt. Dat is vooral nuttig bij een plat dak waar het water zich onder de bedekking verspreidt.
• Rookproef: er wordt rook onder of in de dakopbouw geblazen, en waar die naar buiten komt, zit een opening. Dit werkt bij daken waar het lek niet met water te vinden is.
• Infrarood of warmtebeeld: nat materiaal koelt anders af dan droog materiaal, en dat verschil is op een warmtebeeld te zien. Het werkt het best op een droge dag kort na zonsondergang, en is vooral bruikbaar op platte daken.

Een goed verslag van zo’n onderzoek noemt de oorzaak, de plek op het dak en de foto’s die het bewijzen. Dat heeft u ook nodig als u de schade bij de verzekeraar wilt melden.

Wat het kost om het te laten doen

Wanneer u meteen stopt met zelf zoeken

Er zijn drie situaties waarin zelf op het dak klimmen geen goed idee is: bij een hellend dak zonder veilige toegang, bij nat of bevroren dakbedekking, en bij een dak van voor 1994 waarvan u niet weet of er asbesthoudend materiaal in zit. Dat laatste komt vaker voor dan mensen denken bij golfplaten en oude dakleien. Wat u dan wel doet, staat bij asbest in dakbedekking.